UTİKAD Yönetim Kurulu Üyesi Mete Tırman, UTA Lojistik dergisine kaleme aldığı maklede, bu ay çıkması beklenen Karayolunda tehlikeli Maddelerin Taşınması (ADR) Yönetmeliği”ne sektörün hazır olmadığını bu nedenle belirli bir geçiş süreci tanınması gerektiğini kaydetti.

Tırman: “Halen Türkiye”deki tüm taşıma sektörü içinde en eski, en verimsiz, en bakımsız ekipman parkı tehlikeli madde taşımacılığı alanında bulunmaktadır. Tehlikeli maddelerin ADR kuralları çerçevesinde taşınmasının sağlanması, ancak bu alanda halen faaliyet gösteren tankerlerin büyük oranda yenilenmeleri ile mümkün olacaktır. Bu boyuttaki bir yenilenme ise büyük maddi kaynak gerektirecektir. Zaten sorunlu, sermaye birikimi yetersiz, kurumlaşamamış bir yapıda olan bu sektör bu kapsamdaki bir yenilenmeyi ancak beş yıllık bir sürede gerçekleştirebilecektir.

Bilindiği gibi yakında Karayolu ile Tehlikeli Madde taşımacılığını düzenleyecek Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi bekleniyor. Her ne kadar bu düzenleme oldukça gecikmiş bir düzenleme olsa da son derece olumlu bir gelişmedir. Her yenilik gibi bu düzenlemede beraberinde sorunlar, yeni olanaklar, yapılanmaları da getirecektir.

Türkiye taşımacılık sektörü içeriğindeki en sorunlu alan tehlikeli maddelerin taşınması alanıdır. Yönetmelik ADR kuralları çerçevesinde bu alanı düzenleyecektir. Ancak, daha uygulamanın hemen başında önemli sorunların varlığını hep beraber tespit edeceğiz. Kuşkusuz bu sorunların başında eğitimli sürücü, uygun ekipman yetersizliği olacaktır. Muhtemeldir ki, yönetmelik belirli geçiş istisnalarını da düzenleyecektir. Aksini düşünmek, bu yönetmeliğin ölü doğması demek olacaktır.

Halen Türkiye”deki tüm taşıma sektörü içinde en eski, en verimsiz, en bakımsız ekipman parkı tehlikeli madde taşımacılığı alanında bulunmaktadır. Tehlikeli maddelerin ADR kuralları çerçevesinde taşınmasının sağlanması, ancak bu alanda halen faaliyet gösteren tankerlerin büyük oranda yenilenmeleri ile mümkün olacaktır. Bu boyuttaki bir yenilenme ise büyük maddi kaynak gerektirecektir. Zaten sorunlu, sermaye birikimi yetersiz, kurumlaşamamış bir yapıda olan bu sektör bu kapsamdaki bir yenilenmeyi ancak beş yıllık bir sürede gerçekleştirebilecektir.

Yukarı da belirttiğimiz gibi sorunların yanında yeni olanaklarda ortaya çıkacaktır. Bu kapsamda elbette ilk akla gelen, demiryollarının tehlikeli madde taşımacılığındaki payının artırılması olmalıdır. Demiryolları doğru bir yapılanma ve yaklaşımla tehlikeli madde taşımacılığındaki bu rolü üstlenebilecek konumdadır. Üstelik bu istenen ve hatta hedeflenen bir durum olmalıdır.

Kombine taşımacılık, karayolu taşımasında karşılaşılacak eğitimli eleman ve uygun ekipman açığını önemli oranda ortadan kaldırabilir. Kaldırmalıdır da . Gelişmiş ülkelerdeki örneklere baktığımızda tehlikeli maddelerin önemli oranda karayolu, demiryolu kombine taşımacılığı yoluyla taşındığını görmek mümkün olmaktadır. Bu sayede sınırlı sayıdaki eğitimli sürücü kısa mesafelerde kullanılarak sorun önemli oranda ortadan kaldırılabilir. Yetersiz ekipman ise temini oldukça kolay, son derece emniyetli tank konteyner alternatifiyle sorun olmaktan çıkartılabilir.

Demiryollarının temel özelliklerinden biri tüm taşıma modları içindeki en güvenli taşımacılık biçimi olmasıdır. Ancak, karayollarındaki tehlikeli madde yükünün bir bölümünü demiryollarına aktararak, karayollarındaki hareketli bombaları azaltabilir, yolları daha güvenli kılabiliriz. Ulaştırma Bakanlığı, TCDD ve Demiryolu çevreleri bu olanağı kaçırmamalıdır. Bu kapsamda büyük sorumluluk bu çevrelere düşmektedir.